Digoxine

دیگوکسین داروی انتخابی درمان نارسایی احتقانی قلب است . این دارو موجب میشود که انقباضات عضله قلب قوی تر بوده و کارایی بیشتری داشته باشد ( ملوان زبل هم همراه اسفناج از گل انگشتانه اتریشی استفاده میکرد ) بدین ترتیب بازده قلبی افزایش یافته و به دنبال آن جریان خون عمومی بدن بهبود می یابد . این بهبود جریان خون با افزایش فعالیت عصب واگ همراه است که به نوبه خود موجب آهسته شدن ضربانات قلب میشود و بدین ترتیب اجازه میدهد که بطن ها به طور کامل پر و خالی شوند . اندازه قلب نارسای بزرگ شده شروع به کاهش نموده و کارآیی آن بهبود میابد و مصرف اکسیژن قلب نیز پایین می آید . با بهتر شدن جریان خون و پایین آمدن فشار وریدی ، خون قابل دسترس کلیه ها زیاد میشود و به این ترتیب دیگوکسین دارای یک عمل غیر مستیمی است که منجر به بهبود خیز و احتقان نسوج میشود .

دیگوکسین را همچنین در کنترل فیبریلاسیون دهلیزی و سایر تاکیکاردی ها به کار میبرند ، زیرا این دارو زمان هدایت را آهسته میکند ، ولی بایستی توجه داشت که اگر فیبریلاسیون ناشی از بلوک دهلیزی بطنی باشد نشان دهنده مسمومیت با دیگوکسین می باشد . این دارو از راه خوراکی به خوبی جذب شده ولی ترشح آن آهسته است و مقدار آن وابسته به شدت نارسایی قلب و یا نیاز به دیژیتالیزاسیون سریع قلب می باشد .

Toxicity

مرز بین مقادیر درمانی و سمی دیگوسین باریک و کوچک است و به همین جهت اثرات جانبی این دارو نسبتا متداول است جهت احتیاط بایستی مواظب بود که ضربانات قلب به کمتر از 60 ضربه در دقیقه نرسد . تهوع و استفراغ از علایم اولیه مربوط به مقادیر بیش از حد درمانی دارو است که بعدا درد شکم و اسهال نیز به آن اضافه میشود . بعضی اثرات جانبی شامل اختلالات بینایی مانند تیرگی دید و دید رنگی است .

اثرات جانبی شدیدتر شامل اختلالات ریتم قلبی مانند برادیکاردی ، بلوک دهلیزی-بطنی و اکستراسیستول بطنی است .

Digibind

در موارد افزایش خیلی شدید مصرف بیش از حد دارو که اختلالات ریتم و هدایت قلبی زندگی بیمار را تهدید میکند ، توسط آنتی دوت اختصاصی دیگوسین (Digibind) میتوان سمیت را به سرعت از بین برد .

Digoxin / lanacrist / novodigal / lanoxine

طبقه بندی فارماکولوژِیک : گلیکوزید دیژیتال

طبقه بندی درمانی : ضد آریتمی / اینوتروپیک

طبقه بندی مصرف در حاملگی : C

اشکال دارویی :

Tab : 0/25 mg

Inj : 0/5 mg / 2 ml

Elixir : 0/05 mg /ml ( 60 ml )

Oral drops : 0/5 mg/ ml

مدت اثر این دارو 2-4 روز می باشد . دفع این دارو از طریق ادرار است .

اندیکاسیون ها : نارسایی احتقانی قلب / تاکی کاردی پاروکسیسمال دهلیزی / فلوتر و فیبریلاسین دهلیزی

کنترااندیکاسیون بطنی : علایم مسمومیت با گلیکوزید های قلبی / حساسیت مفرط / سندرم سینوس کاروتید حساس / WPW / فیبریلاسیون بطنی

احتیاط : بیماری تنفسی شدید / هیپوکسمی / MI حاد / نارسایی قلبی شدید / میگزدم / پریکاردیت فشارنده مزمن / تاکی کاردی بطنی / هیپوکالمی

نکات :

در صورت استفاده از حجم کمتری از حلال احتمال ایجاد رسوب وجود دارد

این دارو می تواند بعد یا قبل از غذا مصرف بشود .

قبل از آغاز درمان باید فشار خون / نبض / علایم حیاتی / الکترولیت ها / کلیرانس CR کنترل بشود .

در صورتی که نبض بیمار پایین تر از 60 بشود ، باید تجویز دارو را قطع نمود .

دارو نباید به طور ناگهانی قطع شود .

دیورتیک های تیازیدی / کلسیم تزریقی خطر مسمومیت با دیگوکسین را زیاد مینمایند .

متوکلوپرامید از جذب گوارشی این دارو می کاهند

آمیو دارون / کینیدین / پروپافون غلظت خونی این دارو را بالا میبرند

مصرف همزمان مسدد های بتا آدرنرژیک / داروهای آنتی آریتمی برادی کاردی را تشدید میکند .

منابع :

1 – فارماکولوژی پرستاری سیدنی ج . هاپکنز ترجمه دکتر پوستی و جهانگیری

2 - فرهنگ جامع داروهای ژنریک و گیاهی ایران با اقدامات پرستاری تالیف : دکتر پونه حشمتی و دکتر احمد علی اسدی نوقابی